The Odyssey filmi Yunanistan’ı ikiye böldü: Tarih yanlış anlatılıyor diyerek sansür istendi

Web’de arama yapılıyor

The Odyssey film Greece censored wrong history request Lina Mendoni Lifo Renos Charalambides Oppenheimer 975 million 264 million Matt Damon Tom Holland Anne Hathaway Zendaya 17 July

Christopher Nolan’ın merakla beklenen The Odyssey filmi 17 Temmuz’da vizyona girdi. Antik Yunan’da Truva efsanesini perdeye taşıyan yapım, sosyal medyada tartışmaları büyütürken Yunanistan’da “tarihin yanlış anlatıldığı” eleştirileri üzerinden sansür talebi gündeme geldi.

The Odyssey Yunanistan’da ikiye böldü: Sansür isteği yükseldi

Filmin Truva efsanesini anlatan hikâyesi, özellikle yapımda Helen karakterine kimin hayat verdiği konusu üzerinden alevlendi. Oscar ödüllü siyahi oyuncu Lupita Nyong’o’nun Truvalı Helen rolünü canlandırması, Yunanistan’da büyük tepki topladı.

Eleştirilerin odağında ise “Yunan kültürel mirasının doğru yansıtılmadığı” iddiası yer aldı. Tartışmaların büyümesinde, yapımın Yunan tarihinde ve mitolojisinde çarpıtmalar yaptığı öne sürülürken, buna karşılık sansür uygulanması yönünde talepler dile getirildi.

Yunan hükümetine tepki: Niki Partisi 6 milyon avroluk desteği eleştirdi

Milliyetçi Niki Partisi cephesinden gelen açıklamalarda, Yunan hükümetinin filme sağladığı 6 milyon avroluk destek eleştiri konusu yapıldı. Eleştirmenler, filmin Yunan tarihi ve mitolojisini çarpıtarak aktardığını savunurken, bu durumun devlet desteğiyle bir arada anılmasına tepki gösterildi.

Bu süreçte gündeme gelen bir başka vurgu da yapımın, kutsal ve değerli olarak görülen unsurları farklı bir kaynaktan geldiği şeklinde konumlandırdığı yönündeki iddialar oldu. Eleştirilerin sertleştiği noktada, yönetmen tarafına uyarlama yaklaşımı üzerinden de itirazlar yükseldi.

Yannis Smaragdis uyarlamalara tepki gösterdi: “Aldatmacadır”

Yapımın yönetmen kadrosu ve uyarlama tercihleri tartışılırken, El Greco filminin yönetmeni olarak anılan Yannis Smaragdis de tepkisini dile getirdi. Smaragdis, Nolan’ın yöntemini hedef alarak şu ifadeleri kullandı:

“Kim olduklarını bilmediğimiz çevrelerin, kutsal ve değerli gördüğümüz şeylerin Afrika’dan geldiğini göstermeye çalıştığı ikinci kez yaşanan bir durumdur. Daha önce Afrodit’in siyah olduğunu söylüyorlardı. Eğer Nolan’ın yöntemi buysa, bu Yunanlara yönelik düşmanca bir eylem ve bir aldatmacadır”

Bu açıklama, tartışmanın “oyuncu tercihi” ile sınırlı kalmayıp “kültürel anlatımın biçimi” üzerinden genişlemesine neden oldu.

Renos Charalambides’ten savunma: “Irkına değil yaşına bakın”

Tartışmalara bir yanıt da Renos Charalambides üzerinden geldi. Filmde Helen karakteri özelinde yürüyen eleştirilerin, ırk üzerinden değil karakterin yaşına dair değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti.

Charalambides, şu sözlerle dikkat çekti:

“Güzel Helen neden 40, 50 veya 60 yaşında olamaz?”

Böylece yönetmen tarafının itirazı, tartışmayı yeniden farklı bir eksene çekmeye çalıştı.

Kültür Bakanı Lina Mendoni sansüre karşı çıktı

Tartışmanın devlet müdahalesine uzanmasıyla birlikte Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni de konuya ilişkin destek açıklaması yaptı. Mendoni, Lifo dergisinde Christopher Nolan’a destek vererek sansür fikrine mesafe koydu.

Mendoni’nin sözleri şöyle aktarıldı:

“Devletin görevi bir sanatçıya bir eseri nasıl yorumlayacağını dikte etmek değildir. Gerçekten Christopher Nolan’ın devlet tarafından sansürlenmesini mi tartışıyoruz?”

Bu ifadeler, filmle ilgili tepkilerin karşısında “sanatsal yorumun” sınırları üzerinden yeni bir tartışma hattı oluşturdu.

The Odyssey’in oyuncu kadrosu ve gişe performansı

The Odyssey’in başrollerini Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway ile Zendaya paylaşıyor. Christopher Nolan’ın dünya çapındaki gişe performansının da yankı bulduğu belirtilirken, yapımın 975 milyon dolar hasılat elde ettiği ve 2023 yapımı ‘Oppenheimer’ filmini geride bırakarak tarihi bir açılışa imza attığı ifade edildi.

Öte yandan Universal Pictures, açılış hafta sonunda küresel gişede 264 milyon dolar hasılat elde edildiğini duyurdu.

Son durum

Film vizyona girmiş olsa da Yunanistan’daki tartışmaların “tarihin yanlış anlatıldığı” gerekçesiyle sansür talebine kadar uzandığı görülüyor. Lupita Nyong’o’nun Helen rolü, kültürel miras eleştirileri ve devlet desteği üzerinden büyüyen tepkiler; yönetmen ve bakan açıklamalarıyla birlikte gündemdeki yerini koruyor.