Dekolonize Film Günleri Panelinde Sömürgecilik ve Kültürel Direniş Sinema Üzerinden Tartışıldı

Sinema salonları, sadece eğlence mekânları olmanın ötesinde, toplumsal hafızanın yeniden inşa edildiği ve küresel tartışmaların yapıldığı önemli platformlar haline geliyor. Bu bilinçle düzenlenen “Dekolonize Film Günleri” etkinliği, sömürgecilik gibi derin tarihi yaraları sinema dili üzerinden masaya yatırarak izleyicilerle buluştu.

Enstitü Sosyal ve NUN Eğitim ve Kültür Vakfı ev sahipliğinde Beyoğlu Atlas 1948 Sineması’nda gerçekleştirilen bu özel etkinlik, World Decolonization Forum 2026 kapsamında büyük bir ilgi gördü. Panelde İranlı yönetmen Majid Majidi, yapımcı Mehmet Bozdağ ve yönetmen Faysal Soysal gibi sektörün önde gelen isimleri bir araya gelerek, sömürgecilik, kültürel hafıza, direniş ve kimlik gibi evrensel temaları sinema anlatılarıyla yeniden tartışmaya açtı.

Sinemada Sömürge İzleri: Küresel Bir Bakış Açısı

Etkinliğin temel amacı, beyaz perdeyi bir tarih kitabı gibi kullanarak, sömürgeciliğin yarattığı izleri ve bu izlere karşı verilen direniş hikâyelerini görünür kılmaktı. Programın kapsamı oldukça genişti; Kıbrıs’tan Afrika’ya uzanan coğrafyalardan Güney Amerika’dan Myanmar’a kadar pek çok farklı bölgenin sömürgecilik deneyimleri beyaz perdeye taşındı.

Bu büyük sinema şöleni kapsamında izleyicilere toplam 9 film ücretsiz olarak sunuldu. Bu filmler, sadece görsel bir ziyafet olmanın ötesinde, kültürel ve politik bir bilinçlenme aracı görevi gördü. Katılımcılar, sömürgeciliğin yalnızca siyasi bir olaylar dizisi değil, aynı zamanda derin bir kültürel yıkım süreci olduğunu vurguladılar.

Kültürel Mirasın Önemi Vurgulandı

Panelde yer alan sanat dünyasının ünlü isimleri, sömürgeciliğin yarattığı en büyük tehdidin sadece fiziksel değil, aynı zamanda kültürel olduğunu dile getirdiler. Bir konuşmacı, “Kültürel sömürgecilik çok büyük bir tehdit…” diyerek, bu konunun güncel sinema tartışmalarında ne kadar merkezi bir yer tutması gerektiğini altını çizdi.

Bu bağlamda, Türk sinemasının efsane ismi Hülya Koçyiğit’in yaptığı yorumlar dikkat çekiciydi. Koçyiğit, kültürel mirasa sahip çıkmanın hayati önemini şu sözlerle ifade etti: “Bir millet her şeyini kaybedebilir ama kültürünü kaybederse yok olur.” Bu açıklama, bir ulusun varoluş mücadelesinde dilin, sanatın ve ortak hafızanın ne kadar kritik bir rol oynadığını gözler önüne serdi.

NUN Eğitim ve Kültür Vakfı’ndan ‘İstanbul Perspektifi’ Çağrısı

Etkinliğin organizatörlerinden NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Esra Erdoğan Albayrak, bu tür platformların küresel sinema sektörüne alternatif bir soluk getirdiğini belirtti. Başkan Albayrak, dekolonizasyon meselesini sinema üzerinden yeniden gündeme taşımanın gerekliliğine dikkat çekerek, tartışılacak konuların çok yönlü olduğunu ifade etti.

Esra Erdoğan Albayrak’ın en çarpıcı vurgusu ise “İstanbul Perspektifi” kavramı oldu. Bu perspektiften bahsederken, sadece tek bir merkezden gelen anlatılara bağlı kalmamak gerektiğini savundu. Ona göre, sinema sanatının bu küresel tartışmada çok sesli ve çok merkezli bir yaklaşıma sahip olması temenni ediliyor.

Başkan Albayrak, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Beyaz adamın yüküne karşı, insanın yükünü kucaklayabildiğimiz bir çıkışın İstanbul’dan olmasını temenni ediyoruz.” Bu sözler, sadece coğrafi bir konumlandırma değil; aynı zamanda kültürel ve entelektüel bir bağımsızlık çağrısı niteliğindeydi. Yani, sinema aracılığıyla anlatılan hikâyelerin, Batı merkezli bakış açılarının ötesine geçerek, yerel sesleri, farklı kimlik mücadelelerini ve özgün yaşam biçimlerini merkeze alması gerektiği mesajını verdi.

Sinema Bir Direniş Aracı Olarak

Bu etkinlikler dizisi, sinemanın sadece bir sanat formu olmaktan çıkıp, aynı zamanda güçlü bir direniş aracı olarak konumlandırılabileceğini kanıtlıyor. Sömürgecilik tarihi, genellikle kazananların anlatılarıyla yazılırken; “Dekolonize Film Günleri” gibi platformlar, bu anlatıyı sorgulama ve alternatif sesler yükseltme imkânı sunuyor.

Paneldeki konuşmacılar, sinema filmlerinin sadece bir coğrafyayı değil, aynı zamanda bir zaman dilimini de yeniden inşa edebileceğini vurguladılar. Kültürel hafıza, bu bağlamda; ataların yaşadığı zorlukları, direnişin inceliklerini ve kültürel kimliğin ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatan canlı bir arşiv görevi görüyor.

Çok Sesliliğin Önemi

Etkinlikte öne çıkan en önemli tema, “çok seslilik” oldu. Bu, tek tip bir anlatıya razı olmamak, farklı kültürlerin, farklı coğrafyaların ve farklı yaşam mücadelelerinin aynı anda beyaz perdeye yansıtılması anlamına geliyor. Majid Majidi gibi uluslararası isimlerin katılımıyla gerçekleşen bu buluşma, Türkiye sineması için de küresel çapta bir entelektüel diyalog zemini hazırlamış oldu.

Özetle, “Dekolonize Film Günleri”, izleyicilere sadece film izleme deneyimi sunmakla kalmadı; aynı zamanda onlara kültürel bilinçlenme ve tarihsel sorumluluk hissi yükledi. Bu tür platformlar, sanatın toplumsal faydasını en üst düzeyde kullandığı örnekler olarak tarihe geçiyor.

Bu buluşma, sinema sanatının sadece bir eğlence değil, aynı zamanda küresel adalet, kültürel eşitlik ve kimlik arayışı gibi derin konuları ele alan kritik bir iletişim kanalı olduğunu bir kez daha kanıtlamış oldu. Bu bilinçle hareket eden yapımcılar ve yönetmenler, gelecekte de benzer çok merkezli sinema anlatılarının ortaya çıkması için zemin hazırladıklarını gösterdiler.